Muzyka konkretna: Jerzy Tuszewski o Radiu Francuskim

Domknięciem tematu będą dwa fragmenty z książki Paradoks o słowie i dźwięku Jerzego Tuszewskiego. Z książką tą mam problem, bo jest ona na pewno użyteczna i potrzebna, ale bardziej rzuca się w oczy i zostaje w pamięci to, jak jest niedbała i bałaganiarsko zredagowana  (a infantylnej okładki cały czas nie mogę pozbyć się z głowy). Za przykład może służyć posłowie – jeśli ktoś zdoła znaleźć moment, w którym kończy się tekst Schaeffera, a zaczyna Tuszewskiego – zasłuży na nagrodę (proponuję Złoty Mikrofon).

Jednak da się wiele ciekawych rzeczy z tekstu wyłowić, na pewno jeśli chodzi o historię polskiego słuchowiska. A też kilka, które oświetlą eksponat o nazwie muzyka konkretna z nieco innej strony – z perspektywy stricte radiowej.

W poniższych fragmentach: najpierw Schaeffer, Jacques Copeau, Jean Tardieu, a potem znów Schaeffer.

Jerzy Tuszewski, Paradoks o słowie i dźwięku. Rozważania o sztuce radiowej (dwa fragmenty), wyd. Adam Marszałek, 2002 [il.: zdjęcia twórców, str. 18] jpgi w rarze

Muzyka konkretna: Słuchamy kompozytorów

W ostatnich miesiącach dwóch twórców muzyki konkretnej odwiedziło Warszawę.

W ramach Musica Genera Festival w Muzeum Sztuki Nowoczesnej odbyło się spotkanie z Lionelem Marchettim, który opowiadał o kontakcie ze zjawami, dlaczego kiedyś nie bardzo lubił muzykę, jakich mikrofonów używa. mp3 (muszę ustalić autora nagrania)

Utwory,  o których wspomina Marchetti znajdują się na tej płycie.

Na zaproszenie Warszawskiej Jesieni przyjechał Pierre Henry, spotkanie z nim miało miejsce w austriackim forum kultury. Henry mówił ogólnie o swoich metodach, o tym, że jest żołnierzem muzyki konkretnej i że wibruje dźwiękiem.  wav (ale mały)

W obu przypadkach jest oryginał (po francusku) i tłumaczenie na polski.

Muzyka konkretna: Pierre Schaeffer (nieco później)

Czym zajmował się Schaeffer po „wynalezieniu” muzyki konkretnej? O tym trochę teraz.

Artykuł opublikowany w 1959, gdzie pojawia się pojęcie obiektu muzycznego, które potem powróci w książce Traité des objets musicaux (1966).

Pierre Schaeffer, Musique concrete et connaissance de l’objet musical, Revue belge de Musicologie / Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap, Vol. 13, No. 1/4 (1959) [SK: obiekt dźwiękowy, obiekt muzyczny, 6 str.] pdf

We wspomnianej książce wprowadzony jest też pomysł systematyzacji dźwięków PROGREMU (Programme de la Recherche Musicale), którego pięć etapów przedstawia John Dack . pdf

Więcej o tym w książce Understanding the Art of Sound Organization Leigha Landy’ego.

I jeszcze dwa wywiady. Pierwszy w 1970 przeprowadził z Schaefferem Frank Malina, o wizualności, sztuce kinetycznej i ich związkach z muzyką konkretną.

Frank Malina, Pierre Schaeffer, A Conversation on Concrete Music and Kinetic Art, Leonardo, Vol. 5, No. 3 (Summer, 1972) [SK: kinetic art, multimedia, akuzmatyka, il.: prace Maliny, str. 6] pdf

Drugi w 1986 Tim Hodgkinson, opublikowany w Recommended Records Quarterly Magazine, Volume 2, 1/1987, został wrzucony tutaj.

Muzyka konkretna: Michel Chion

Francuski kompozytor, wykładowca, teoretyk muzyki konkretnej i filmu. Autor wielu książek, między innymi „bryku” z monumentalnego dzieła Pierre’a Schaeffera Traité des objets musicaux, omówienia twórczości Pierre’a Henry, Kubricka, Tati’ego, Tarkowskiego, Lyncha.

Na początek polecam wywiad z ParisTransatlantic.

Wspaniały prezent sprawił nam ostatnio Kamil Antosiewicz, który na swojego bloga wrzucił angielskie tłumaczenie książki Audio-Vision.

Krótko o niej Claudia Gorbman.

Może kogoś zainteresuje słowniczek na stronie Chiona.

Muzyka konkretna: Luc Ferrari (zestaw deserowy)

Dziś kilka komentarzy i tekstów towarzyszących kompozycjom naszego bohatera.

Do „Dialogue Ordinaire Avec La Machine” i „Sexolidad”, z tej płyty, oba autorstwa Ferrariego. jpgi w rarze

Do „Rencontres Fortuites”, „Tautologos III” i „Didascalies” – napisane przez LF + wstęp Guy-Marc Hinanta, notka o grających, z albumu Didascalies. jpgi w rarze (w oby przypadkach tylko wersja angielska, jeśli ktoś chce francuski oryginał, niech da znać)

Do „Tuchan Chantal”, autorstwa Brunhlidy Meyer-Ferrari, jest tutaj.

O „L’escalier des Aveugles” tutaj. To po francusku i dużo więcej komentarzy w tym języku tu.

O „Presque Rien” Daniela Cauxa - tu. A tu zestawienie z Chrisem Watsonem.

Na temat Impro-Micro-Acoustique Noël Akchoté, LF i David Grubbs.

Autor o „Far-West News” + najlobszerniejszy wykaz kompozycji – tu.

Opisy: „Chansons pour le corps” i „Et si tout entière maintenant” – tu, wczesnych utworów elektronicznych.

Muzyka konkretna: Luc Ferrari (danie główne)

Z kilku dni zrobił się ponad tydzień, ale nikt nie płakał (ja przynajmniej nie słyszałem). Oto obiecane danie główne, choć i przystawek byłoby jeszcze parę, ale one przejdą do deserów.

Książeczka do właśnie wydanego boksu L’œuvre électronique: słowo wstępne Daniela Teruggi i Davida Jisse, wywiad z Brunhild Meyer-Ferrari, rys biograficzny, tekst wprowadzający Evelyne Gayou, notki do wszystkich utworów (najczęściej autorstwa Ferrariego). jpgi w rarze (uwaga: tylko część angielska, jeśli komuś zależy na oryginale francuskim, niech da znać; książeczka jest w kolorze, pliki w odcieniach szarości, żeby zmniejszyć ich rozmiar)

L’œuvre électronique

Muzyka konkretna: Luc Ferrari (przystawki)

Luc Ferrari to kompozytor, dla którego muzyka konkretna była jedynie punktem wyjścia, ale w ciągu całej kariery również istotnym punktem odniesienia.

Dziś linki do wartych uwagi tekstów w sieci, które należy traktować jako przystawki przed większymi daniami, które za kilka dni.

Najpierw kawał dobrej roboty, którą ktoś zrobił na wikipedii.

Wywiad Dana Warburtona z 1998 roku: paristransatlantic.com.

Tatjana Böhme-Mehner, Luc Ferrari. Komponował zawsze i wszędzie. Nawet siebie samego… , tłum. Katarzyna Kwiecień-Długosz, Glissando nr 12 [12 str., SK: GRM, słuchowisko, field recording] glissando.pl (w oryginale Der Komponist, Hörspiel- und Filmemacher Luc Ferrari, MusikTexte 107)

http://www.paristransatlantic.com/magazine/interviews/ferrari.html

Muzyka konkretna: François Bayle

Dziś wywiad z François Bayle’m z 1996, w którym opowiada o tym, jak zaczął pracować z Schaefferem i jak sam zajął się komponowaniem muzyki konkretnej, co nie stało się od razu.  Mówi też o sprawach, które przewijały się w poprzednich wpisach: o różnicach między Schaefferem a Boulezem i rozejściu  z Henry’m. Oprócz tego przybliża osiągnięcia Groupe de Recherches Musicales (następczyni GRMC), której był szefem w latach 1975-97, czyli od roku kiedy GRM połączyło się z Institut national de l’audiovisuel z czego wyniknęło INA-GRM.
Sandra Desantos, Acousmatic Morphology: An Interview with Francois Bayle, tłum. Curtis Roads, Computer Music Journal, Vol. 21, No. 3 (Autumn, 1997) [9 str., SK: INA-GRM, muzyka akuzmatyczna, il.: Acousmonium, Acousmographe] pdf

Institut national de l’audiovisuel

Muzyka konkretna: Pierre Henry

Do Pierre’a Schaeffera jeszcze powrócimy, ale już może czas wprowadzić nowe postacie na scenę. Oczywiście Henry już się pojawiał w poprzednich tekstach, bo był najbliższym współpracownikiem Schaeffera, natomiast dzisiejszy tekst pokaże ten okres od innej strony, a także drogę, jaką później Henry poszedł, która była zupełnie inna niż ta, jaką obrał Schaeffer.

Klaudia Baranowska, Dziadek muzyki techno? Pierre Henry, Glissando nr 12 [7  str., SK: APSOME, Maurice Béjart] jpgi w zipie

Muzyka konkretna: Carlos Palombini dwa razy o Schaefferze

Dziś dwa teksty dotyczące etapu działalności Pierre’a Schaeffera, o którym nieczęsto się wspomina, mianowicie jego pomysłu „muzyki eksperymentalnej” z 1953.

Wszystko jest w tych artykułach, zwłaszcza pierwszy ma charakter przeglądowy, ale może małe wprowadzenie: w 1951 w ramach Radiodiffusion-Télévision Française (RTF) powstaje Groupe de Recherche de Musique Concrète (GRMC), którą oprócz Schaeffera założyli Pierre Henry i Jacques Pollin. Schaeffer jest poniekąd niezadowolony, z tego co się dzieje z muzyką konkretną, a także z samego terminu, który, jak się okazało, sugeruje, że użyte dźwięki są rozpoznawalne (= konkretne).

Wymyśla więc muzykę eksperymentalną i festiwal organizowany przez GRMC, na którym ta koncepcja ma być forsowana. Jednak tekst-manifest Vers une musique expérimentale napisany na tą okazję, nie został opublikowany aż do 1957. A Schaeffer w międzyczasie zdystansował się od GRMC i to również dosłownie.  Pojechał do Afryki tworzyć Radiodiffusion de la France d’Outre- mer, czego efektem było rozpoczęcie w 1955 przedsięwzięcia, które miało służyć szkoleniu tamtejszych techników radiowych, inżynierów dźwięku. To w 1962 roku przyjęło nazwę Office de coopération radiophonique (OCORA) i stało się wyjątkową wytwórnią.

Carlos Palombini, Machine Songs V: Pierre Schaeffer: From Research into Noises to Experimental Music, Computer Music Journal, Vol. 17, No. 3 (Autumn, 1993) [6 str., SK: GRMC, muzyka eksperymentalna, serializm] pdf

Carlos Palombini, Pierre Schaeffer, 1953: Towards an Experimental Music, Music & Letters, Vol. 74, No. 4 (Nov., 1993) [16 str., SK: muzyka eksperymentalna, Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen, GRMC, Herbert Eimert] pdf